4.9. YARDIM YAPAN ULUSLARASI KURULUŞLAR

4.9.1. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP)

            BM sistemi içerisinde sivil toplum örgütlerinin (STÖ) faaliyetlerine destek olma ve BM'nin amaç ve hedefleri doğrultusunda STÖ'ler ile ortaklıklar geliştirmeye yönelik çalışmaları, BM Kalkınma Programı (UNDP) yürütmektedir. UNDP içerisinde bu amaçla kurulmuş olan STÖ Bölümü, “Civil Society Organizations Division” isimli bir birim faaliyet göstermektedir. UNDP’nin ülkemizdeki STÖ’lere yönelik yardımlarına ilişkin ayrıntılı bilgiye www.undp.org.tr internet adresinden erişilebilmektedir.

Yine BM Nairobi Ofisi bünyesinde faaliyet gösteren BM İnsan Yerleşimleri Programı da (UN-HABITAT (www.unhabitat.org)) sivil toplum örgütleriyle ilgili düzenleme ve uygulamalar gerçekleştirmektedir.

UNDP (United Nations Development Programme) bireylerin bilgiye ulaşmasını kolaylaştırmak, kapasitelerini geliştirmesine yardımcı olmak, kaliteli yaşam standardına ulaşmalarını temin etmek, yaşamlarını etkileyecek kararlarına yardımcı olmak, toplumların kendileri için buldukları çözümlere yardımcı olmak, onların ulusal ve küresel kalkınma çabalarına destek olmak için kurulmuş bir teşekküldür.

            166 ülkede Demokratik Yönetişim, Yoksulluğun Azaltılması, Krizleri Önleme ve Atlatma, Enerji ve Çevre, HIV/AIDS konularında çalışma yapan bu kurumun başında ülkemizden birinin bulunması (Kemal DERVİŞ) uygun projeler hazırlanırsa bu kaynaklardan faydalanmamızı kolaylaştırabilir. Halen ülkemizde uygulanmakta olan projeler bilgi açısından aşağıya alınmıştır.

- BTC Küçük Yatırım Fonu (Bio-çeşitlilik Yönetimi ve Sürdürülebilir Enerji)

- Küresel Çevre Fonu Küçük Hibeler Programı (GEF-SGP)

- İklim Değişikliği Programı, İklim Değişikliği ile ilgili Projeler

- Veri Toplama ve Proje Hazırlık Çalışmaları (GEF/UNDP)

- TÜBİTAK Kamu ARGE Projelerinin Hazırlanması (UNDP destekli)

(Türkiye için iklim değişikliği senaryoları, Ulaştırma sektöründe sera gazı azaltılması, Biyokütle ve Biyokütle/Kömür Karışımlarının Dolaşımlı Akışkan Yatakta Yakılması ve Temiz Enerji Eldesinin Araştırılması-Pilot Tesis Uygulaması.)

-Meteoroloji / Oşinografi Mükemmeliyet Ağı (MOMA) Pilot Projesi: Uydu ve Yer Gözlem, Veri   Asimilasyonu, Öngörü, Erken Uyarı Sistemleri ve Kullanıcı Hizmetlerinin Geliştirilmesi

- İklim Değişikliği  I. Ulusal Bildirim Projesi ,İklim Değişikliği Eylem Planı

- GEF/UNDP "Karadeniz Ekosistemlerinin iyileştirilmesi Projesi, 2. Aşama”.

- Sürdürülebilir Kalkınmanın Sektörlere Entegrasyonu Projesi

- LPG’nin Kırsal’da Yaygınlaştırılması

- Bölgesel Su Ortaklığı Girişimi: “Her Damla Değer Katar”

4.9.2. Avrupa Birliği Hibe Programı

 AB bünyesinde, tarım, çevre, kültür, adalet ve içişleri gibi alanlarda üye ülkeler arasındaki politikaların uyumlaştırılmasına katkıda bulunmak amacıyla yürütülen "Topluluk programları", 1997 Lüksemburg Zirvesi'nde alınan kararla aday ülkelere de açılmıştır.

      Aday ülkeler, katılmaya karar verdikleri her bir program için, üye ülkeler gibi Topluluğa belirli bir miktarda katkı payı ödemekte, bu katkı payları bir havuzda toplanmakta ve programın amaç ve kriterlerine uygun projelere tahsis edilmektedir. Programlara katılan ülkelere kullanım kotası uygulanmamakta, daha fazla sayıda nitelikli proje üretebilenler, havuzdan o ölçüde kaynak çekebilmektedir.

Programların bazıları, aday ülkelerin kamu kurum ve kuruluşları bünyesinde tespit edilen temas noktaları veya münhasıran o program için kurulan ajanslar vasıtasıyla, "yerinden yönetim / decentralization" ilkesine göre idare edilmektedir. Bunların önemli bir bölümü doğrudan Brüksel'deki Komisyon birimleri tarafından yürütülmektedir. Yani, kamuya açık proje teklif çağrıları doğrultusunda STÖ'ler projelerini doğrudan Komisyon birimlerine sunmakta, öneriler burada incelenmekte ve uygun bulunan projelere mali destek verilmektedir. Aday ülke resmi makamları bu sürece dâhil olmamaktadır.

            Topluluk programlarının haricinde, aday ülkeye verilen hibe yardımlardan kesilerek, doğrudan mikro-hibe yardımları da yapılmaktadır.

2008       Yılında ülkemize verilecek hibe yardımları yaklaşık 50 milyon Euro tutarındadır.

Bu kaynak içerisinden kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi programı çerçevesinde hibe yardımlarından çiftçi kayıt sistemi veya bakanlık tarafından oluşturulan diğer kayıt sistemlerine dâhil olan;

-Gerçek kişiler

-Adi ortaklık, İş ortaklığı, kolektif şirket, Limitet şirket, Anonim şirketler

-Vakıflar,

-Tarımsal amaçlı kooperatifler,

-Birlikler ve bunların üst örgütleri

Uygun proje ile müracaat etmeleri ve projelerinin kabul edilmesiyle faydalanabilmektedir.

4.9.3.  NATO

NATO Kamu Diplomasisi Bölümü, ülkemizdeki STÖ'lere de savunma ve güvenlik alanında düzenleyecekleri konferans ve seminerler için mali destek sağlamaktadır. NATO Kamu Diplomasisi Bölümü'nün onaylanan projelere sağladığı maddi destek, anılan bölümün bütçe imkânlarıyla sınırlı olup, her yıl ülkemizden en fazla dört ya da beş projeye ortalama üç-dört bin Euro'yu geçmeyen miktarlarda mali destek verilebildiği görülmektedir.

4.9.4. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT)

AGİT'in Demokratik Kurumlar ve İnsan Haklan Ofisi (ODIHR) de, özellikle geçiş sürecindeki katılımcı ülkelerde STÖ'lerin AGİT faaliyetlerine katılımı ve kapasitelerinin arttırılması konusunda çalışmalarda bulunmaktadır. Ancak bütçesi ve imkânları STÖ'lere kayda değer kaynak yaratacak büyüklükte değildir.

İnsan hakları, demokratikleşme, hukukun üstünlüğü, insan ticaretiyle mücadele, göç ve entegrasyon, hoşgörü ve ayrım gözetmeme, seçimler ve adli reform gibi alanlarda faaliyet gösteren ODIHR, kendisine yerel ortak olarak seçeceği STÖ'lerin alanlarında uzmanlık sahibi olmalarına önem vermektedir.

4.9.5. Dünya Bankası

            Küçük Hibeler Programı; Küçük Hibeler Programı (KHP) savunmasız ve uç grupların toplumsal katılımını destekleyen aktiviteler için fonlar sağlayarak kalkınmayı daha kapsamlı ve eşit hale getirmeyi amaçlar. Bundan dolayı hibeler; kadınlar, gençler, farklı etnik yapıdan gelenler, düşük gelirli ve kırsal kesimdeki insanlar gibi tarihi olarak toplumun karar verme mekanizması dışında bırakılan insanları güçlendirme üzerine odaklanmıştır. KHP, Dünya Bankasının ülke ofisi tarafından yönetilir ve yılda bir kere Mart ayı gibi karar verir. Hibeler genelde 3000-7000 ABD doları arasındadır, ancak 15.000 ABD dolarına kadar da çıkmaktadır.

Yaratıcı Kalkınma Fikirleri; Yaratıcı Kalkınma Fikirleri, Dünya Bankası'nın STK’lara fon sağlayan bir başka mekanizmadır. 1998 yılında kurulan bu girişim, yenilikçi öneriler için açık bir yarıştır. Yaratıcı Kalkınma Fikirleri programı tarafından kabul edilen teklifler, başka bir kalkınma organının ortaklığıyla gerçekleştirilmelidir. Teslim edilen tekliflerin, bilişim teknolojisinin güçlendirilebilir gelişmesini içeren konularda olması tercih edilmektedir.