DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

4.ERZURUM’DA TARIMIN ALT YAPISI, TARIMSAL ÜRETİM, YAPILMASI GEREKENLER

Tarım sektörü ekonomik, sosyal, politik ve teknik yönleriyle diğer sektörlerden farklı özellikleri olan ve vazgeçilmez öneme sahip bir sektördür.

Tarım ürünlerinin temel ihtiyaç maddeleri oluşu, bu ürünlere stratejik bir önem kazandırmıştır. Bütün ülkeler tarımsal ürünlerde; özellikle, tahıl, şeker, süt, et ve bitkisel yağ gibi temel tarımsal ürünlerde kendi kendine yeterli olma çabası içerisindedir ve tarım politikaları bu hedef doğrultusundadır.

Ülkemizde nüfusun önemli kısmı geçimini tarım sektöründen sağlamaktadır. Bununla birlikte, tarım sektöründe istihdam edilenlerin gelirleri diğer sektörlere göre daha düşüktür. Bu sebeple köyden kente yoğun göç olmuştur/ olmaktadır.

Ayrıca tarım sektörü, sanayiye hammadde sağlama yanında, sanayinin pazarı olması bakımından da büyük önem taşımaktadır. Büyüyen bir tarım sektörü, istihdamın artmasına ve ekonominin gelişmesine önemli katkılarda bulunacaktır.

Erzurum Türkiye’de göç veren illerin başında gelmektedir. Köyden kente göç oranı Türkiye ortalamasının ve Doğu Anadolu bölgesinin üzerindedir. İl dışına göç, il genelinde aktif nüfusun azalmasına neden olmuştur.

Şehrimizin eğitim düzeyi yeterli değildir. Tarımsal yayım çalışmalarında kadınlar ihmal edilmiştir. Özellikle hayvancılıkla ilgili tüm işlerin kadınlar tarafından yapılıyor olmasına rağmen, tarımsal üretim, suni tohumlama ve hayvan besleme gibi önemli konularda kadınlara yönelik ciddi eğitim çalışmaları bulunmamaktadır.

Tarımda yeni teknolojilerin kullanılması, üretim ve verimin arttırılması için işletmeler sermayeye ihtiyaç duymaktadır. Erzurum’da çiftçilerin büyük bir kısmının problemi olan sermaye yetersizliği bitkisel ve hayvansal üretimi olumsuz etkilemekte, üretimde girdilerin yetersiz kullanımına neden olmaktadır.

Türkiye’de genelde tarımda çalışanların geliri diğer sektörlere göre düşüktür. Erzurum’da kişi başına düşen gelir 1.500 $ olup, Türkiye ortalamasının çok altındadır. İktisadi faal nüfusunun % 70’i tarım ve ormancılıkla uğraşan Erzurum’da doğal olarak tarım nüfusunun geliri daha da düşüktür.

Erzurum bulunduğu coğrafya, iklim özellikleri, geniş çayır ve mera alanları ile hayvancılık şehridir. Bununla beraber ilin genelinde hububat, baklagil ve yem bitkileri üretilebilmektedir. Mikrokılima iklim özelliklerine sahip ilçelerinde (Kuzey ilçeler) narenciye, zeytin ve tropikal meyveler hariç ülkemizde yetiştirilen hemen her meyve ve sebze yetiştirilmektedir. Aynı ilçelerde sera içerisinde ve açık alanlarda hibrit tohum kullanılarak, yine açık alanlarda hibrit ve normal tohum kullanılarak sebze yetiştiriciliği yapılmaktadır.

İlimizde yetişen/üretilen İspir ve Hınıs şeker fasulyesi, İspir acılı kavunu, Karnavaz ve Tortum pekmezi, Pasinler çerezlik ayçiçeği Türkiye genelinde tanınmıştır.

İlimizde tarımsal üretim yapan çiftçilerimizin ürünlerini pazara hazırlama, paketleme, ambalajlama, marka oluşturma, ülke içi ve ülke dışı geniş pazarlara açılma konularında bilgi ve tecrübeleri bulunmamaktadır.

Hayvancılık şehri olan Erzurum ilimizde henüz ülke içerisinde bile kendi ad ve markası ile üretim yapan, et ve et mamulleri işleyen ciddi tesisler bulunmamaktadır. Mesela Erzurum et kombinasının üretmiş olduğu sucuklar ülke genelinde bir şöhret yakalamış olduğu halde, tanıtımı olmadığından, markalaşmadığından, daha önemlisi market raflarında kendisine yer bulamadığından yaygın üretim şansını yakalayamamıştır. Bu konularda yapılacak ciddi çalışmalar ile pazara yönelik üretim artacaktır. İmalat ve pazarlamanın işler hale gelmesi hayvan varlığının artmasını olumlu yönde etkileyecektir.

Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü ve diğer kurumlarla koordinasyon temin edilerek tarımsal yönden kalkınmış, daha müreffeh bir Erzurum için neler yapılmalıdır sorusunun cevabı aranmalıdır.

Hayvancılık ve Bitkisel üretim konusunda mevcut durum ve yapılması gerekenler, kendi bilgim ve görgüm dâhilinde kısa maddeler halinde aşağıda ele alınmıştır.